Het behandelen en onder controle houden van symptomen van neurogene darmklachten moet per persoon worden bekeken. Er is geen behandeling die voor iedereen geschikt is. Behandelingen worden altijd afgestemd op de behoeften van de individuele patiënt, zodat een zo effectief mogelijke darmroutine kan worden opgebouwd.1
Dit artikel bespreekt de verschillende mogelijke behandelingen, stap voor stap. Overleg altijd met je arts om zeker te weten dat de behandeling geschikt is voor jou.
De “behandelpriamide” is een hulpmiddel om zorgverleners en patiënten te begeleiden bij het behandeltraject van neurogene darmklachten, zoals bij MS. De piramide laat zien welke opties er zijn voor het omgaan met darmklachten en moedigt mensen met MS aan om, waar mogelijk, minder ingrijpende opties te overwegen.
Het is gebruikelijk dat mensen met een neurogeen darmprobleem beginnen met de basisbehandelingen onderaan de piramide (Level 1), zoals aanpassingen in het dieet, lichaamsbeweging en bijvoorbeeld laxeermiddelen. Als deze maatregelen niet voldoende zijn, zullen de meeste zorgverleners darmspoelen aanbevelen.1
Level 3. Chirurgische ingreep
Level 2. Darmspoelen
Level 1. Conservatie behandelmethoden
Hieronder vind je een overzicht van eenvoudige manieren om je darmen onder controle te houden, die je arts waarschijnlijk als eerste met je zal bespreken.
Letten op je voeding kan helpen bij je klachten. Door een gezond eetpatroon aan te houden, kan samen met een zorgprofessional worden gekeken naar symptomen zoals de consistentie van de ontlasting, waarna het dieet indien nodig kan worden aangepast.
Voldoende vochtinname is ook belangrijk. Je kunt eenvoudig controleren of je genoeg drinkt aan de hand van de kleur van je urine: urine van een ‘lichtgeel’ tot ‘strogeel’ duidt op een goede hydratatie.2
Ook kunnen laxeermiddelen worden gebruikt om de darmactiviteit op gang te brengen. Veelgebruikte laxeermiddelen zijn zowel stimulerende middelen, die de darmactiviteit aanwakkeren, als verzachters, bulkvormers en osmotica. Deze middelen zijn allemaal gericht op het reguleren van de stoelgang en kunnen regelmatig worden gebruikt om een voorspelbare ontlastingsconsistentie te behouden.1 Wanneer laxeermiddelen worden gebruikt, moet ook worden nagedacht over hoe de daaruit voortvloeiende darmactiviteit wordt beheerd.
Vingerstimulatie wordt uitgevoerd om de beweging van ontlasting naar het rectum te stimuleren en de stoelgang op gang te brengen. Een met handschoen en glijmiddel beschermde vinger wordt via het anale kanaal in het rectum gebracht en in een cirkelvormige beweging gedraaid. Dit helpt de externe sluitspier te ontspannen zodat de ontlasting kan passeren en/of de interne sluitspier aanspant omdat er activiteit van de dikke darm wordt gesignaleerd.
Suppositoria zijn kleine, ronde of kegelvormige medicijnen die je via de anus inbrengt, waarna ze hun werkzame stof afgeven. Het gebruik van suppositoria kan vaak binnen ongeveer 20-30 minuten de stoelgang op gang brengen.
Darmspoelen houdt in dat er water in de darm wordt gebracht om de ontlasting in het rectum en de darm te verwijderen.1 Het water wordt via een rectale katheter in de darm ingebracht. Darmspoelen kan geschikt zijn voor mensen die last hebben van ongewild verlies van ontlasting, chronische verstopping, buikpijn bij de stoelgang, een opgeblazen gevoel of langdurige stoelgang.3
Het is gebleken dat darmspoelen de kwaliteit van leven verbetert bij mensen met MS die last hebben van darmklachten. Door de darm regelmatig te legen met darmspoelen, kan de gecontroleerde darmfunctie in grote mate worden hersteld. Dit stelt je in staat een consistente routine te ontwikkelen, waarbij je zelf de tijd en plaats van de ontlasting bepaalt.3
Als je last hebt van ongewild verlies van ontlasting, kan het efficiënt legen van de darm en het rectum met hoog volume darmspoelen ervoor zorgen dat nieuwe ontlasting gemiddeld 2 dagen niet in het rectum komt, waardoor lekkage tussen de spoelingen wordt voorkomen. Als je last hebt van chronische verstopping, kan regelmatig legen van het laatste deel van de dikke darm met darmspoelen de passage door de gehele darm versnellen.3
Darmspoelen wordt meestal aanbevolen voor mensen met MS bij wie een voorzichtige/of niet ingrijpende behandeling onvoldoende resultaat heeft opgeleverd.1
Opereren wordt beschouwd als de laatste stap in de behandelpiramide voor neurogene darmklachten en is voorbehouden aan mensen die geen oplossing hebben gevonden met andere behandelingen, zoals aanpassingen in het dieet, medicatie of darmspoelen.1
Chirurgische opties kunnen onder andere de Malone Antegrade Continence Enema (MACE) omvatten, waarmee een kanaal wordt gecreëerd om de darm van boven naar beneden te spoelen, en diverse technieken voor zenuwstimulatie. Andere operaties kunnen het aanleggen van een stoma (colostoma of ileostoma) omvatten, waardoor de ontlasting via een opening in de buik in een speciale zak kan worden afgevoerd. Deze ingreep kan de zelfstandigheid en kwaliteit van leven flink verbeteren, maar vraagt ook om zorgvuldig en continu onderhoud van het stoma en de huid eromheen.1
Deze ingrepen worden meestal pas overwogen wanneer alle andere opties hebben gefaald, en de beslissing wordt samen met de patiënt en een specialist genomen.1
Een chirurgische ingreep wordt altijd afgestemd op de behoeften van de individuele patiënt, en patiënten worden zorgvuldig geïnformeerd over zowel de voordelen als de mogelijke risico’s voordat wordt overgegaan tot opereren.
Wil je meer weten over de invloed die darmklachten kunnen hebben op je seksuele relaties? Klik dan op de onderstaande link:
